Οι επικεφαλής του ΟΗΕ καλούν για περισσότερη αλληλεγγύη στους αναγκαστικά εκτοπισμένους

Σε ομιλία τους στην ετήσια συνάντηση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, οι επικεφαλής του ΟΗΕ απευθύνουν έκκληση στις χώρες να υπερκεράσουν τα εθνικά τους συμφέροντα προκειμένου να σταματήσουν τα δεινά που αντιμετωπίζει σε ευρεία κλίμακα μεγάλος μέρος του πληθυσμού.

ΓΕΝΕΥΗ – Σε μια εποχή που το φαινόμενο του εκτοπισμού σημειώνει μεγάλη αύξηση παγκοσμίως, οι χώρες πρέπει να ξεπεράσουν τα εθνικά τους συμφέροντα και να συνεργαστούν ώστε να μετριάσουν τα δεινά που αντιμετωπίζει σε ευρεία κλίμακα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, δήλωσαν ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Ban Ki-moon και ο επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Filippo Grandi.

Στην εναρκτήρια ομιλία του στην ετήσια συνάντηση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Υ.Α. στη Γενεύη, ο Ban υπογράμμισε αρχικά το γεγονός ότι ο αριθμός των αναγκαστικά εκτοπισμένων παγκοσμίως έχει τουλάχιστον διπλασιαστεί — φτάνοντας τα 65 εκατομμύρια – από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του, πριν από μια δεκαετία.

«Οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί. Κάθε ένας αντιστοιχεί σε μια ανθρώπινη ζωή. Όμως δεν πρόκειται για αριθμητική κρίση, αλλά για κρίση αλληλεγγύης», είπε στους εκπροσώπους των 98 κρατών που απαρτίζουν την Εκτελεστική Επιτροπή της Υ.Α.

«Έχουμε επειγόντως ανάγκη από χώρες που θα ξεπεράσουν τα εθνικά τους συμφέροντα και θα συνεργαστούν για μια ισχυρή, παγκόσμια ανταπόκριση», πρόσθεσε.

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Filippo Grandi παρουσίασε μια ζοφερή εικόνα, όπου «οι άνθρωποι κινούνται πιο γρήγορα, καλύπτοντας μεγαλύτερες αποστάσεις για μια σειρά από πιο πολύπλοκους λόγους από οποιαδήποτε άλλη εποχή στην ιστορία.»

Υπογραμμίζοντας τα δεινά που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες οι οποίοι ξεφεύγουν από τις συρράξεις στη Συρία και το Νότιο Σουδάν, σημείωσε ότι η εγγύτητα σε εστίες πολέμου έδειχνε να είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει τον τρόπο που επιμερίζεται η ευθύνη για την υποστήριξη των προσφύγων:

«Εννέα στους δέκα πρόσφυγες φιλοξενούνται σε αναπτυσσόμενες χώρες: ο αντίκτυπος σε αυτά τα κράτη και τις κοινότητες είναι τεράστιος.»

Όσοι καταφέρνουν να φτάσουν στην ασφάλεια μένουν συχνά στο περιθώριο, πασχίζοντας να επιβιώσουν. Η ανεπαρκής στήριξη στις χώρες που υποδέχονται πρόσφυγες και στις χώρες προέλευσης, καθώς και η ολοένα και λιγότερο πιθανή προοπτική εύρεσης λύσεων, ωθούν όλο και περισσότερους ανθρώπους να αναζητήσουν προστασία σε πιο μακρινές περιοχές – όπου η πρόσβασή τους στο άσυλο συχνά διακυβεύεται.

«Το δικαίωμα στο άσυλο – και οι αξίες της ανεκτικότητας και της αλληλεγγύης που συνιστούν τα θεμέλιά του – υπονομεύονται από την ξενοφοβία, την εθνικιστική ρητορική και τον πολιτικό διάλογο, που συσχετίζει τους πρόσφυγες με τυχόν ανησυχίες περί ασφάλειας και με την τρομοκρατία», είπε.

Ωστόσο, αυτή η «ζοφερή εικόνα» δεν αντικατοπτρίζει όλη την κατάσταση, είπε ο Grandi, σημειώνοντας ότι πρέπει να δοθούν εύσημα στις χώρες υποδοχής που «παραμένουν αφοσιωμένες στην παροχή φιλοξενίας, αλληλεγγύης και στήριξης σε εκατομμύρια αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες, παρά τις δυσχερείς συνθήκες σε τοπικό επίπεδο.»

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Ban Kimoon (αριστερά) και ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Filippo Grandi (κέντρο) στην 67η Συνεδρίασης της Εκτελεστικής Επιτροπής της Υ.Α. 2016. © UNHCR/Jean Marc Ferré

 

Τόνισε επίσης ότι οι βασικές δεσμεύσεις που υιοθετήθηκαν από 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ στη Σύνοδο του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και τους Μετανάστες τον περασμένο μήνα «απέδειξαν ότι ο αναγκαστικός εκτοπισμός βρίσκεται επιτέλους στο επίκεντρο, ως μια από τις καθοριστικές παγκόσμιες προκλήσεις της σημερινής εποχής».

«Η Διακήρυξη της Νέας Υόρκης […] παρέχει μια ισχυρή πλατφόρμα αλλαγής – ξεκαθαρίζοντας ότι τις σημερινές προσφυγικές κρίσεις δεν μπορεί να τις διαχειριστεί ένα μόνο κράτος, και απευθύνοντας έκκληση για προβλεπόμενες και συνεργατικές διεθνείς δράσεις που θα βασίζονται στην αλληλεγγύη και τον επιμερισμό των ευθυνών», ανέφερε.

Προκειμένου να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις αυτές, ο Grandi παρέθεσε μερικούς βασικούς τομείς στους οποίους πρέπει να επικεντρωθεί στρατηγικά ο οργανισμός τα επόμενα πέντε χρόνια.

Ο πρώτος είναι η δέσμευση να ενσωματωθούν οι αρχές και τα πρότυπα της διεθνούς προστασίας στην ανταπόκριση στο φαινόμενο του αναγκαστικού εκτοπισμού, της ανιθαγένειας και των ανθρωπιστικών κρίσεων, «με βασικό γνώμονα τον εξής θεμελιώδη στόχο – τη διάσωση της ανθρώπινης ζωής και την παροχή ασφάλειας, καθώς και την προστασία των δικαιωμάτων.»

Μια δεύτερη κύρια κατευθυντήρια γραμμή αφορά στην ενίσχυση και εμβάθυνση των λύσεων που δίνουν τη δυνατότητα στους «πρόσφυγες, τους εσωτερικά εκτοπισμένους και τους ανιθαγενείς να επανακτήσουν ή να αποκτήσουν πλήρη συμμετοχή στην κοινωνία και να χτίσουν ένα σταθερό μέλλον», δήλωσε ο Grandi.

Παρά το δημοψήφισμα που απορρίπτει οριακά την ειρηνευτική συμφωνία στην Κολομβία, ο Grandi δήλωσε ότι οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις έχουν φέρει τη χώρα «πολύ πιο κοντά στο να βάλει τέλος σε μία από τις παλαιότερες συρράξεις παγκοσμίως και να βρει λύσεις για σχεδόν 7,5 εκατομμύρια ανθρώπους που ξεριζώθηκαν από τη χώρα ή εκτοπίστηκαν στο εσωτερικό της χώρας τους».

Καθώς υπάρχουν παράλληλα πολλαπλές κρίσεις, ο Grandi είπε ότι η Υ.Α. έχει επίσης δεσμευθεί να ενισχύσει και να διευρύνει την ετοιμότητα και ανταπόκρισή της σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, σημειώνοντας ότι η Υ.Α. έχει διεξάγει πάνω από 700 αποστολές έκτακτης ανάγκης στο πεδίο το 2015 και 2016.

Στις πρόσφατες προσπάθειές της περιλαμβάνεται η ενίσχυση της ανταπόκρισής της απέναντι στο φαινόμενο του εκτοπισμού εντός και από το Νότιο Σουδάν, όπου ξανάρχισαν οι συγκρούσεις φέτος τον Ιούλιο, με το συνολικό αριθμό των προσφύγων από τη χώρα στην περιοχή να ξεπερνά το ένα εκατομμύριο. Επίσης, στο Ιράκ, όπου η Υ.Α. και οι εταίροι της προετοιμάζονται για ευρείας κλίμακας εκτοπισμό λόγω των στρατιωτικών εξελίξεων στη Μοσούλη και στα περίχωρά της.

Η Υ.Α. έχει δεσμευθεί επίσης να διασφαλίσει τη συμμετοχή αναπτυξιακών εταίρων στην αντιμετώπιση του αναγκαστικού εκτοπισμού και της ανιθαγένειας, τομείς στους οποίους, σύμφωνα με τον Grandi, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος φέτος.

Υπογραμμίζοντας την ολοένα και μεγαλύτερη σύμπνοια στο ότι οι επενδύσεις στον τομέα της ανάπτυξης μπορούν να παίξουν βασικό ρόλο στην αντιμετώπιση των αιτιών του εκτοπισμού και να θέσουν τις βάσεις για την εξεύρεση λύσεων, πρόσθεσε ότι η Υ.Α. έχει ενισχύσει τη συνεργασία της με την Παγκόσμια Τράπεζα.

«Είναι μια εποχή όπου σημειώνονται ευκαιρίες ιστορικής σημασίας, τις οποίες πρέπει να αντιληφθούμε συνολικά και να τις μετατρέψουμε σε συγκεκριμένες δράσεις.»

Περιέγραψε ως «πραγματικά πρωτοποριακό» το νέο Παγκόσμιο Μηχανισμό Χρηματοδότησης με Ευνοϊκούς Όρους που εγκαινίασε πρόσφατα η Παγκόσμια Τράπεζα στη Νέα Υόρκη και έχει ως στόχο να επεκτείνει τις ρυθμίσεις χρηματοδότησης με ευνοϊκούς όρους και σε χώρες μεσαίου εισοδήματος που υποδέχονται μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς.

Θα γίνουν επίσης σημαντικές προσπάθειες για να έχει ο εκτοπισμένος πληθυσμός πρόσβαση στην εκπαίδευση και σε ευκαιρίες βιοπορισμού. Παγκοσμίως, πάνω από τα μισά παιδιά-πρόσφυγες σχολικής ηλικίας δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση, και σε πάρα πολλές χώρες τα εμπόδια στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας και στο βιοπορισμό θέτουν τους πρόσφυγες σε κατάσταση παρατεταμένης εξάρτησης.

«Εάν υπάρχει σωστό πολιτικό πλαίσιο, μεταξύ άλλων μέσω της πρόσβασης στην εκπαίδευση, της ελευθερίας μετακίνησης και της παροχής ευκαιριών βιοπορισμού, και με τις κατάλληλες αναπτυξιακές επενδύσεις, οι πρόσφυγες και οι εσωτερικά εκτοπισμένοι θα μπορούν να συνεισφέρουν στις κοινότητες που τους υποδέχονται στο κοινωνικό και οικονομικό πεδίο».

Η Υ.Α. σχεδιάζει επίσης να καταβάλει πιο συστηματική προσπάθεια σε όλο το φάσμα του εκτοπισμού, πρόσθεσε ο Grandi, μέσω μιας πιο προβλέψιμης και αποφασιστικής δραστηριοποίησης για τους εσωτερικά εκτοπισμένους.

Παρά τη σημαντική ενίσχυση του ετήσιου προϋπολογισμού της Υ.Α. για να ανταποκριθεί στις κρίσεις που έχουν σημειωθεί τα τελευταία πέντε χρόνια, ο Grandi τόνισε ότι τα διαθέσιμα κεφάλαια για το 2016 αντιστοιχούν προς το παρόν σε 3,76 δισεκατομμύρια δολάρια – αριθμός που αντιστοιχεί μόλις στο 50% των συνολικών χρηματοδοτικών απαιτήσεων.

« Επιστροφή

Click And Donate Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες